Alergeny zapachowe w INCI: jak je rozpoznać na etykiecie?

Alergeny zapachowe w kosmetykach to częsta przyczyna podrażnień, nawet w produktach opisywanych jako hipoalergiczne. Ukryte pod tajemniczym hasłem „Parfum” lub „Fragrance”, mogą stanowić wyzwanie dla osób z wrażliwą cerą. Nie wszystkie substancje zapachowe są jednak takie same, a niektóre z nich muszą być jasno wymienione w składzie INCI. Sprawdź, jak je rozpoznać!

Czym są alergeny zapachowe w kosmetykach?

Piękny zapach kremu czy balsamu to dla wielu z nas kluczowy element pielęgnacyjnego rytuału. Niestety, to właśnie kompozycja zapachowa jest jednym z najczęstszych winowajców alergii kontaktowych wywoływanych przez kosmetyki. Alergeny zapachowe to pojedyncze substancje chemiczne, zarówno pochodzenia naturalnego, jak i syntetycznego, które mają potencjał do wywoływania reakcji alergicznej u osób z predyspozycjami. Co istotne, nie działają one drażniąco na każdą skórę. Problem pojawia się u osób, których układ odpornościowy w przeszłości "nauczył się" rozpoznawać daną cząsteczkę jako zagrożenie. Proces ten nazywamy uczuleniem lub sensytyzacją. Przy kolejnym kontakcie z alergenem dochodzi do rozwoju stanu zapalnego, czyli wyprysku kontaktowego. Warto pamiętać, że wiele z tych substancji to naturalne składniki olejków eterycznych, dlatego hasło "kosmetyk naturalny" nie jest gwarancją braku potencjalnych alergenów.

Parfum i Fragrance w INCI - co się za nimi kryje?

Przeglądając skład INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) wielu produktów, na jednej z pozycji często znajdujemy enigmatyczne słowo „Parfum” lub „Fragrance”. Zgodnie z prawem, jest to ogólne określenie na mieszaninę substancji zapachowych, której pełny skład jest chroniony jako tajemnica handlowa producenta. Taka kompozycja zapachowa może składać się z kilkudziesięciu, a nawet kilkuset różnych składników. Prawo nie wymaga ujawniania ich wszystkich, co stanowi ogromne utrudnienie dla konsumentów próbujących unikać konkretnych substancji. Istnieje jednak bardzo ważny wyjątek od tej reguły. Unia Europejska stworzyła listę substancji zapachowych uznanych za potencjalne alergeny zapachowe. Jeśli stężenie którejkolwiek z nich w gotowym produkcie przekracza określony próg (0,001% w kosmetykach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych), producent ma obowiązek wymienić ją z nazwy w składzie INCI, poza ogólnym terminem „Parfum”. To kluczowa informacja dla osób, które wiedzą, na jaki składnik są uczulone.

Lista alergenów - jak je znaleźć w składzie?

Obecnie oficjalna lista obejmuje 26 potencjalnych alergenów, choć trwają prace nad jej rozszerzeniem. Świadomość, jak wyglądają ich nazwy, to podstawa w czytaniu składów kosmetyków, zwłaszcza jeśli borykasz się z alergią na kosmetyki lub masz skórę wrażliwą. Substancje te, ze względu na niskie stężenie, zazwyczaj znajdują się na samym końcu listy INCI. Nie oznacza to jednak, że ich działanie jest znikome – dla osoby uczulonej nawet śladowa ilość może wywołać reakcję. Do najczęściej spotykanych należą:

• Linalool, o zapachu konwalii i lawendy, powszechnie występuje w olejkach eterycznych, np. lawendowym, z kolendry czy bergamotki,
• Limonene, o intensywnym, cytrusowym zapachu, jest głównym składnikiem olejków ze skórek cytryny, pomarańczy czy grejpfruta,
• Geraniol, o zapachu przypominającym róże, obecny w olejku różanym, geraniowym i palmarozowym,
• Citronellol, o świeżym, cytrusowo-różanym aromacie, składnik wielu olejków eterycznych,
• Benzyl Alcohol, pełniący funkcję konserwantu i rozpuszczalnika, o delikatnym, migdałowym zapachu,
• Cinnamal (aldehyd cynamonowy), o charakterystycznym zapachu cynamonu,
• Eugenol, o korzennym zapachu goździków, składnik olejku goździkowego,
• Citral, o silnym zapachu cytrynowym, obecny w olejku z trawy cytrynowej i melisy.

Rozpoznanie tych nazw na etykiecie to pierwszy krok do świadomej pielęgnacji i unikania niepożądanych reakcji skórnych.